Üreter Kanseri

Üreter Kanseri, böbrekten mesaneye idrar taşıyan üreter kanalının iç yüzeyini döşeyen ürotelyal hücrelerden kaynaklanan nadir ancak önemli bir üriner sistem kanseridir. Tıbbi olarak Üst Üriner Sistem Ürotelyal Karsinomu (Upper Tract Urothelial Carcinoma – UTUC) olarak adlandırılan bu hastalık, erken dönemde tanı konulduğunda başarılı şekilde tedavi edilebilir. Tedavi edilmediğinde ise böbrek fonksiyon kaybına ve kanserin çevre dokulara veya uzak organlara yayılmasına neden olabilir.

Üreter Kanseri Nedir?

Üreter kanseri, böbrekten mesaneye idrar taşıyan kanalın iç yüzeyini kaplayan ürotelyal hücrelerden gelişen kötü huylu bir tümördür.

Histolojik olarak mesane kanseri ile benzer özellikler gösterir. Bu nedenle üreter kanseri tanısı alan hastalarda mesane de dikkatle değerlendirilmeli, tedavi sonrasında ise düzenli sistoskopik takip yapılmalıdır.

Üreter kanseri, üst üriner sistem tümörleri arasında en sık görülen kanserlerden biri olmasına rağmen tüm ürotelyal kanserlerin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturur.

Üreter Kanseri Neden Olur?

Hastalığın kesin nedeni her zaman bilinmemekle birlikte bazı risk faktörlerinin hastalığın gelişme olasılığını artırdığı bilinmektedir.

Sigara Kullanımı

Sigara, üreter kanseri için en önemli ve önlenebilir risk faktörlerinden biridir. Sigara dumanındaki kanserojen maddeler idrar yoluyla atılırken ürotelyuma zarar verebilir.

Kimyasal Maddelere Maruz Kalma

Aromatik aminler ve bazı endüstriyel kimyasallar uzun süre maruz kalındığında risk artabilir.

Kronik Taş Hastalığı

Uzun süreli taş hastalığı ve kronik irritasyon bazı hastalarda kanser gelişimine zemin hazırlayabilir.

Kronik Enfeksiyonlar

Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ve kronik inflamasyon risk faktörleri arasında yer alabilir.

Genetik Yatkınlık

Lynch Sendromu (Herediter Nonpolipozis Kolorektal Kanser Sendromu) bulunan bireylerde üst üriner sistem kanseri gelişme riski artmıştır.

İleri Yaş

Üreter kanseri çoğunlukla ileri yaş grubunda görülmektedir.

Üreter Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın belirtileri tümörün büyüklüğüne, yerleşimine ve idrar akışını ne ölçüde etkilediğine göre değişebilir.

Ağrısız İdrarda Kanama

En sık görülen belirtidir. İdrarın kırmızı veya çay renginde olması dikkatle değerlendirilmelidir.

Böğür Ağrısı

Tümörün idrar akışını engellemesine bağlı olarak gelişebilir.

Hidronefroz

Üreterin tıkanması sonucu böbrekte genişleme meydana gelebilir.

Tekrarlayan İdrar Yolu Enfeksiyonları

Özellikle idrar akışının bozulduğu hastalarda görülebilir.

Kilo Kaybı ve Halsizlik

İleri evre hastalarda ortaya çıkabilen genel belirtilerdir.

Üreter Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı; hastanın şikâyetleri, görüntüleme yöntemleri, endoskopik değerlendirme ve patolojik inceleme ile konulur.

Bilgisayarlı Tomografi Ürografi (BT Ürografi)

Üreter tümörlerinin tanısında en sık kullanılan görüntüleme yöntemlerinden biridir.

MR Ürografi

Kontrast madde kullanılamayan hastalarda alternatif olarak tercih edilebilir.

İdrar Sitolojisi

İdrarda dökülen kanser hücrelerinin araştırılmasını sağlar.

Üreteroskopi

İnce endoskop ile tümör doğrudan görülür ve gerektiğinde biyopsi alınır.

Biyopsi

Kesin tanı, alınan doku örneğinin patolojik incelemesi ile konulur.

Patolojik Evreleme

Tümörün derecesi (grade) ve evresi (stage), tedavi planlamasında belirleyici rol oynar.

Üreter Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Üreter kanserinin tedavisi; tümörün evresi, derecesi, yerleşimi, böbrek fonksiyonları ve hastanın genel sağlık durumu dikkate alınarak planlanır. Tedavinin temel amacı kanserli dokunun tamamen çıkarılması, böbrek fonksiyonlarının mümkün olduğunca korunması ve hastalığın tekrarlama riskinin azaltılmasıdır.

Endoskopik Tedavi

Düşük riskli, küçük ve yüzeyel tümörlerde üreteroskopi yardımıyla lazer kullanılarak tümör çıkarılabilir veya ablasyon uygulanabilir. Bu yöntem böbreğin korunmasına olanak sağlar ve seçilmiş hastalarda tercih edilir.

Robotik Radikal Nefroüreterektomi

Yüksek riskli üreter kanserlerinde standart tedavi, böbreğin, üreterin tamamının ve mesaneye açıldığı bölümün birlikte çıkarılmasıdır. Günümüzde bu ameliyat birçok merkezde robot destekli kapalı cerrahi ile gerçekleştirilebilmektedir.

Segmental Üreter Rezeksiyonu

Seçilmiş hastalarda yalnızca tümörlü üreter segmenti çıkarılarak kalan üreter yeniden onarılabilir. Bu yöntem böbreğin korunmasının mümkün olduğu olgularda değerlendirilebilir.

Kemoterapi

Kas tabakasını aşan veya lenf nodu tutulumu bulunan hastalarda ameliyat öncesinde (neoadjuvan) veya ameliyat sonrasında (adjuvan) kemoterapi uygulanabilir.

İmmünoterapi

İleri evre veya metastatik ürotelyal kanserlerde uygun hastalarda bağışıklık sistemini hedefleyen immünoterapi ilaçları kullanılabilir.

Üreter Kanseri Tedavisinin Avantajları

Erken evrede uygulanan uygun tedavi ile kanser tamamen ortadan kaldırılabilir ve uzun dönem sağkalım oranları artırılabilir.

Kanserli Dokunun Tamamen Çıkarılması

Cerrahinin temel amacı tümörün güvenli cerrahi sınırlarla tamamen çıkarılmasıdır.

Böbreğin Korunabilmesi

Düşük riskli ve uygun yerleşimli tümörlerde böbrek koruyucu tedaviler uygulanabilir.

Minimal İnvaziv Cerrahi İmkânı

Robotik cerrahi sayesinde daha küçük kesiler, daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme sağlanabilir.

Yaşam Kalitesinin Korunması

Başarılı tedavi sonrasında hastalar günlük yaşamlarına daha kısa sürede dönebilir.

Üreter Kanseri Tedavisinin Riskleri

Uygulanan tedavi yöntemine göre farklı komplikasyonlar gelişebilir. Ciddi komplikasyonlar deneyimli merkezlerde daha düşük oranda görülmektedir.

Kanama

Cerrahi işlemler sonrasında kanama gelişebilir ve nadiren kan transfüzyonu gerekebilir.

Enfeksiyon

İdrar yolu veya ameliyat bölgesinde enfeksiyon gelişebilir.

İdrar Kaçağı

Böbrek koruyucu rekonstrüktif cerrahiler sonrasında nadiren idrar kaçağı görülebilir.

Böbrek Fonksiyonlarında Azalma

Radikal nefroüreterektomi sonrasında tek böbrekle yaşam sürdürüleceği için böbrek fonksiyonları düzenli takip edilmelidir.

Kanserin Tekrarlaması

Ürotelyal kanserler mesanede veya üst üriner sistemde yeniden gelişebilir. Bu nedenle uzun dönem takip gereklidir.

Üreter Kanseri Tedavisi Sonrası İyileşme Süreci

İyileşme süresi uygulanan tedavi yöntemine göre değişmektedir. Robotik cerrahi uygulanan hastalarda iyileşme süreci genellikle açık cerrahiye göre daha hızlıdır.

İlk 24 Saat

Hasta erken dönemde yürütülür ve ağızdan beslenmeye başlanır.

İlk Hafta

Hafif günlük aktiviteler yapılabilir, ancak ağır kaldırmaktan kaçınılmalıdır.

2–6 Hafta

Hastaların büyük bölümü günlük yaşamlarına dönebilir. Patoloji sonucu doğrultusunda ek tedavi gerekip gerekmediği değerlendirilir.

Uzun Dönem

Mesane ve üst üriner sistemde yeni tümör gelişimi açısından düzenli kontrol programı uygulanır.

Üreter Kanseri Sonrası Takip

Üreter kanseri tedavisinden sonra düzenli takip, hastalığın tekrar edip etmediğinin değerlendirilmesi, mesanede yeni tümör gelişiminin erken dönemde saptanması ve böbrek fonksiyonlarının korunması açısından büyük önem taşır. Takip programı; tümörün evresi, derecesi, uygulanan tedavi yöntemi ve hastanın risk grubuna göre planlanır.

Üroloji Kontrolleri

Belirlenen aralıklarla üroloji uzmanı tarafından ayrıntılı değerlendirme yapılır.

Sistoskopi

Ürotelyal kanserlerin mesanede tekrar edebilme riski nedeniyle düzenli sistoskopik inceleme yapılması önerilir.

Bilgisayarlı Tomografi Ürografi

Kalan üriner sistem ve olası nükslerin değerlendirilmesinde en sık kullanılan görüntüleme yöntemlerinden biridir.

İdrar Sitolojisi

İdrarda dökülen kanser hücrelerinin araştırılması amacıyla kullanılabilir.

Kan Testleri

Serum kreatinin, eGFR ve diğer biyokimyasal testlerle böbrek fonksiyonları düzenli olarak değerlendirilir.

Gerektiğinde Üreteroskopi

Böbrek koruyucu tedavi uygulanan hastalarda kalan üreter ve böbrek havuzu endoskopik olarak yeniden değerlendirilebilir.

Takipte Kullanılabilecek Değerlendirmeler

• Ürolojik muayene
• Sistoskopi
• BT ürografi
• MR ürografi (gerektiğinde)
• İdrar sitolojisi
• Serum kreatinin ve eGFR
• Tam idrar tahlili
• Üreteroskopi (uygun hastalarda)

Üreter Kanseri Tedavisi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Tedavi sonrasında düzenli takip kadar yaşam tarzı değişiklikleri de hastalığın kontrolünde önemli rol oynar.

Kontrollerinizi Aksatmayın

Ürotelyal kanserlerde nüks riski bulunduğu için takip programına düzenli olarak uyulmalıdır.

Sigarayı Bırakın

Sigara kullanımının devam etmesi yeni tümör gelişme riskini artırabilir.

Yeterli Sıvı Tüketin

Doktorunuz farklı bir öneride bulunmadıkça günlük yeterli miktarda su tüketmeye özen gösterin.

İdrarda Kan Görülmesini Önemseyin

Tedavi sonrasında yeniden gelişen idrar kanaması mutlaka değerlendirilmelidir.

Sağlıklı Yaşam Alışkanlıkları Edinin

Dengeli beslenme, düzenli egzersiz ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulması genel sağlık açısından önemlidir.

Üreter Kanserinin Prognozu

Üreter kanserinin seyri; tümörün evresi, derecesi, lenf nodu tutulumu ve uygulanan tedaviye göre değişiklik gösterir. Erken evrede tanı konulan hastalarda tedavi başarısı oldukça yüksektir.

İleri evre hastalarda ise cerrahiye ek olarak sistemik tedaviler gerekebilir. Düzenli takip sayesinde olası nüksler erken dönemde saptanarak tedavi edilebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki belirtilerden biri geliştiğinde gecikmeden üroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Mutlaka Değerlendirilmesi Gereken Durumlar

• İdrarda yeniden kan görülmesi
• Şiddetli böğür ağrısı
• 38 °C’nin üzerinde ateş
• İdrar yapmada belirgin azalma
• Şiddetli bulantı ve kusma
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Genel durum bozukluğu

Üreter Kanseri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Üreter kanseri nedir?

Üreterin iç yüzeyini döşeyen ürotelyal hücrelerden gelişen kötü huylu bir kanserdir.

Üreter kanserinin en sık belirtisi nedir?

En sık görülen belirti ağrısız idrarda kanamadır.

Üreter kanseri ile mesane kanseri aynı hastalık mıdır?

Hayır. Her ikisi de ürotelyal hücrelerden gelişir ancak farklı organlarda ortaya çıkar. Bununla birlikte birlikte görülme olasılıkları yüksektir.

Her hastada böbrek alınır mı?

Hayır. Düşük riskli ve uygun yerleşimli tümörlerde böbrek koruyucu endoskopik veya segmental cerrahi seçenekleri uygulanabilir. Yüksek riskli olgularda ise genellikle radikal nefroüreterektomi önerilir.

Üreter kanseri tekrar eder mi?

Evet. Özellikle mesanede veya kalan üst üriner sistemde yeni tümör gelişebilir. Bu nedenle düzenli sistoskopi ve görüntüleme takipleri gereklidir.

Üreter kanseri tamamen iyileşebilir mi?

Erken evrede tanı konulup uygun şekilde tedavi edilen hastalarda tam iyileşme mümkündür. İleri evre hastalarda ise tedavi planı tümörün yaygınlığına göre belirlenir.

Üreter kanseri için hangi doktora gidilmelidir?

Üreter kanserinin tanı ve tedavisi; üroonkoloji, endoüroloji ve robotik cerrahi konusunda deneyimli bir üroloji uzmanı tarafından planlanmalıdır.

Sonuç

Üreter Kanseri, erken dönemde tanı konulduğunda başarılı şekilde tedavi edilebilen ancak gecikmesi durumunda böbrek fonksiyonlarını ve yaşam süresini olumsuz etkileyebilen önemli bir ürolojik kanserdir. Tedavi planı tümörün risk grubuna göre kişiye özel olarak belirlenmeli ve gerektiğinde böbrek koruyucu yöntemler veya robotik cerrahi uygulanmalıdır.

Başarılı tedavinin ardından düzenli sistoskopi, görüntüleme yöntemleri ve böbrek fonksiyonlarının takibi büyük önem taşır. Erken tanı, doğru cerrahi yaklaşım ve uzun dönem takip sayesinde birçok hastada başarılı onkolojik sonuçlar elde edilebilmektedir.