Mesane Boynu Yüksekliği, mesane ile idrar kanalının birleşim bölgesi olan mesane boynunun normalden daha dar veya yeterince açılamaması sonucu idrar akımının zorlaşmasına neden olan bir işeme bozukluğudur. Tıbbi olarak primer mesane boynu obstrüksiyonu (Primary Bladder Neck Obstruction – PBNO) olarak da adlandırılabilir. Bu durum hem erkeklerde hem de kadınlarda görülebilmekle birlikte özellikle genç ve orta yaş erkeklerde daha sık tanı alır. Mesane boynunun tam açılamaması; zayıf idrar akımı, işeme güçlüğü, kesik kesik idrar yapma ve mesanenin tam boşalamadığı hissi gibi belirtilere yol açabilir.
Mesane Boynu Yüksekliği, mesane çıkımında fonksiyonel bir tıkanıklık oluşturarak idrarın mesaneden rahat şekilde boşalmasını engelleyen bir hastalıktır. Belirtileri iyi huylu prostat büyümesi ile benzerlik gösterebilir. Ancak özellikle genç erkeklerde prostat büyümesi olmaksızın gelişen işeme bozukluklarının önemli nedenlerinden biridir. Erken tanı sayesinde ilaç tedavisi veya uygun cerrahi yöntemlerle başarılı sonuçlar elde edilebilir.
- Hastalık Grubu: Mesane çıkım tıkanıklıkları
- İlgili Branş: Üroloji
- Tıbbi Adı: Primer Mesane Boynu Obstrüksiyonu (PBNO)
- Görülme Sıklığı: Özellikle genç ve orta yaş erkeklerde daha sık görülür.
- Bulaşıcı mıdır? Hayır.
- Kanser midir? Hayır.
- Tedavi Edilebilir mi? Evet. İlaç veya cerrahi tedavi ile başarılı sonuçlar alınabilir.
İçindekiler
Mesane Boynu Yüksekliği Nedir?
Mesane Boynu Yüksekliği, mesanenin idrar kanalına açıldığı bölgede bulunan mesane boynunun işeme sırasında yeterince gevşeyememesi veya tam açılamaması sonucu gelişen fonksiyonel bir mesane çıkım tıkanıklığıdır. Bu nedenle mesane kası idrarı dışarı atabilmek için daha fazla çalışmak zorunda kalır ve zamanla çeşitli işeme şikâyetleri ortaya çıkar.
Normal işeme sırasında mesane kası kasılırken mesane boynu ve dış idrar sfinkteri gevşer. Mesane boynu yüksekliği bulunan hastalarda ise bu gevşeme tam olarak gerçekleşemez. Sonuç olarak idrar akımı yavaşlar, kesintili hale gelir veya mesane tam olarak boşalamaz.
Mesane boynu yüksekliği doğumsal olabileceği gibi bazı hastalarda sonradan gelişen fonksiyonel bozukluklara bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Özellikle genç erkeklerde prostat büyümesi olmaksızın görülen işeme güçlüğünün önemli nedenlerinden biridir.
Normal Mesane Boynu Nasıl Çalışır?
Sağlıklı bireylerde işeme başladığında mesane kası kasılır ve aynı anda mesane boynu gevşeyerek genişler. Böylece idrar düşük dirençle idrar kanalına geçer ve kesintisiz şekilde dışarı atılır.
Normal İşeme Sırasında
- Mesane kası düzenli şekilde kasılır.
- Mesane boynu tamamen gevşer.
- İdrar akımı kesintisiz olur.
- Mesane büyük ölçüde tamamen boşalır.
Mesane Boynu Yüksekliği Nasıl Oluşur?
Mesane boynu yeterince gevşeyemediğinde mesane çıkımında direnç oluşur. Mesane bu direnci aşmaya çalışırken daha yüksek basınç oluşturur. Zamanla bu durum hem işeme belirtilerine hem de mesane kasında değişikliklere neden olabilir.
Hastalığın Oluşum Mekanizması
- Mesane kası kasılır.
- Mesane boynu yeterince açılmaz.
- Mesane çıkımında direnç oluşur.
- İdrar akımı yavaşlar veya kesintili hale gelir.
- Mesanede artık idrar kalabilir.
Mesane Boynu Yüksekliği Görülme Sıklığı
Mesane Boynu Yüksekliği, iyi huylu prostat büyümesine göre daha nadir görülmesine rağmen özellikle genç ve orta yaş erkeklerde önemli bir mesane çıkım tıkanıklığı nedenidir. Kadınlarda da görülebilir ancak erkeklerde daha sık tanı konulmaktadır.
Uzun yıllar prostat büyümesi ile karıştırılabilen bu hastalık, günümüzde ürodinamik incelemeler ve görüntüleme yöntemlerinin gelişmesi sayesinde daha doğru şekilde tanı alabilmektedir.
Kimlerde Daha Sık Görülür?
Riskin Daha Yüksek Olduğu Gruplar
- 20–50 yaş arasındaki erkekler
- Prostat büyümesi olmayan ancak işeme güçlüğü yaşayan hastalar
- Mesane çıkım tıkanıklığı düşünülen bireyler
- Disfonksiyonel işeme ile karıştırılan hastalar
- Kadınlarda açıklanamayan kronik işeme bozukluğu bulunan kişiler
Genç erkeklerde prostat hacmi normal olmasına rağmen zayıf idrar akımı, kesik kesik işeme veya mesanenin tam boşalmadığı hissi bulunuyorsa, yalnızca prostat hastalıkları düşünülmemelidir. Bu hastalarda Mesane Boynu Yüksekliği (Primer Mesane Boynu Obstrüksiyonu) önemli olasılıklar arasında yer alır ve çoğu zaman ürodinamik inceleme ile tanı konulur.
Mesane Boynu Yüksekliği Nedenleri
Mesane Boynu Yüksekliği, mesane boynunun işeme sırasında yeterince gevşeyememesi sonucu gelişen fonksiyonel bir mesane çıkım tıkanıklığıdır. Hastalığın kesin nedeni her zaman tam olarak bilinmemekle birlikte doğumsal yapısal özellikler, mesane boynundaki kas yapısının farklılığı ve sinir-kas koordinasyonundaki bozuklukların rol oynadığı düşünülmektedir.
İyi huylu prostat büyümesinden farklı olarak bu hastalıkta prostat hacmi normal olabilir. Bu nedenle özellikle genç hastalarda görülen işeme bozukluklarında mesane boynu yüksekliği mutlaka akılda tutulmalıdır.
Doğumsal Yapısal Özellikler
Birçok hastada mesane boynunun doğuştan daha dar veya normalden daha yüksek yerleşimli olması hastalığın temel nedeni olarak kabul edilmektedir.
Mesane Boynu Kaslarının Yeterince Gevşeyememesi
İşeme sırasında mesane boynunu oluşturan düz kasların tam gevşeyememesi idrar akımına karşı direnç oluşturur.
Sonuçta Gelişebilecek Durumlar
- Zayıf idrar akımı
- Kesik kesik idrar yapma
- İşeme süresinin uzaması
- Mesanenin tam boşalamaması
Fonksiyonel Mesane Çıkım Tıkanıklığı
Bazı hastalarda anatomik bir darlık bulunmamasına rağmen mesane boynu işeme sırasında yeterince açılmaz. Bu durum fonksiyonel mesane çıkım tıkanıklığı olarak değerlendirilir.
Sinir-Kas Koordinasyon Bozukluğu
Mesane ile mesane boynu arasındaki koordinasyonun bozulması işeme sırasında yeterli gevşemenin oluşmasını engelleyebilir.
Nörolojik Hastalıklar
Her ne kadar primer mesane boynu yüksekliği nörolojik hastalıklardan bağımsız kabul edilse de bazı nörolojik hastalıklar benzer tablo oluşturabilir ve ayırıcı tanıda değerlendirilmelidir.
Ayırıcı Tanıda Düşünülmesi Gereken Nörolojik Hastalıklar
- Multipl skleroz (MS)
- Parkinson hastalığı
- Omurilik yaralanmaları
- Diyabete bağlı nöropati
Geçirilmiş Ürolojik Cerrahiler
Bazı ürolojik girişimler sonrasında gelişen skar dokusu veya fonksiyonel değişiklikler mesane boynunun açılmasını zorlaştırabilir. Ancak bu durum primer mesane boynu yüksekliğinden farklıdır.
Mesane Boynu Yüksekliği, iyi huylu prostat büyümesi ile sık karıştırılır. Ancak genç erkeklerde prostat hacmi normal olmasına rağmen belirgin işeme güçlüğü bulunuyorsa primer mesane boynu obstrüksiyonu mutlaka değerlendirilmelidir.
Mesane Boynu Yüksekliği İçin Risk Faktörleri
Mesane Boynu Yüksekliği için kesin risk faktörleri tam olarak bilinmemektedir. Ancak bazı hasta gruplarında görülme olasılığı daha yüksektir.
Genç Erkek Olmak
Primer mesane boynu obstrüksiyonu en sık genç ve orta yaş erkeklerde tanı almaktadır.
Fonksiyonel İşeme Bozuklukları
Pelvik taban kaslarının koordinasyon bozukluğu bulunan bireylerde benzer belirtiler görülebilir.
Açıklanamayan İşeme Güçlüğü
Prostat büyümesi veya üretra darlığı saptanmayan ancak belirgin işeme bozukluğu bulunan hastalarda risk daha yüksektir.
Nörolojik Hastalık Şüphesi
Sinir sistemi hastalıkları primer neden olmasa da ayırıcı tanıda mutlaka değerlendirilmelidir.
- En sık genç erkeklerde görülür.
- Prostat büyümesi olmadan da gelişebilir.
- Fonksiyonel bir mesane çıkım tıkanıklığıdır.
- Ürodinamik inceleme tanıda önemli yer tutar.
- Erken tanı tedavi başarısını artırır.
Mesane Boynu Yüksekliği Belirtileri
Mesane Boynu Yüksekliği belirtileri, mesane çıkımındaki direnç nedeniyle ortaya çıkar. Hastaların şikâyetleri çoğu zaman iyi huylu prostat büyümesine benzediği için ayrıntılı değerlendirme gerektirir.
Zayıf İdrar Akımı
En sık görülen belirtilerden biridir. İdrar normalden daha ince ve düşük basınçla gelir.
İşeme Güçlüğü
Hastalar idrar yapmaya başlamakta zorlanabilir ve işeme sırasında ıkınma ihtiyacı hissedebilir.
Kesik Kesik İdrar Yapma
İdrar akımı işeme sırasında birkaç kez durabilir ve yeniden başlayabilir.
İdrara Başlamada Gecikme
İdrar yapma isteği olmasına rağmen akımın başlaması birkaç saniye veya daha uzun sürebilir.
Mesanenin Tam Boşalmadığı Hissi
İşeme tamamlandıktan sonra mesanede hâlâ idrar kaldığı hissi oluşabilir.
İşeme Sonrası Damlama
Mesane tam boşalamadığı için işeme sonrasında birkaç damla idrar gelebilir.
Sık İdrara Çıkma
Mesanede artık idrar kalması nedeniyle gün içerisinde idrara çıkma sıklığı artabilir.
Gece Sık İdrara Kalkma
Özellikle hastalık ilerledikçe gece idrara kalkma sayısı artabilir.
Acil İşeme Hissi
Bazı hastalarda mesane kasının aşırı çalışmasına bağlı ani idrar yapma isteği gelişebilir.
İdrar Yapamama (Retansiyon)
Nadir durumlarda mesane çıkımındaki direnç belirgin hale gelerek akut idrar retansiyonuna neden olabilir.
Mesane Boynu Yüksekliği belirtileri çoğu zaman iyi huylu prostat büyümesi ile benzerdir. Ancak özellikle genç erkeklerde prostat hacmi normal olmasına rağmen zayıf idrar akımı, işeme güçlüğü ve kesik kesik işeme bulunuyorsa primer mesane boynu obstrüksiyonu akla gelmeli ve üroflowmetri ile ürodinamik inceleme planlanmalıdır.
Mesane Boynu Yüksekliği Tanısı
Mesane Boynu Yüksekliği tanısı; ayrıntılı hasta öyküsü, fizik muayene, laboratuvar testleri, görüntüleme yöntemleri ve özellikle ürodinamik inceleme ile konulur. Tanının temel amacı mesane çıkımındaki fonksiyonel tıkanıklığı ortaya koymak ve benzer belirtilere neden olabilecek diğer hastalıkları dışlamaktır.
Hastalığın belirtileri iyi huylu prostat büyümesi ve üretra darlığı ile benzerlik gösterdiğinden yalnızca şikâyetlere bakılarak tanı konulamaz. Bu nedenle objektif tanı yöntemleri büyük önem taşır.
Hasta Öyküsü
Tanının ilk basamağı ayrıntılı hasta öyküsüdür. İşeme ile ilgili yakınmaların süresi, şiddeti ve günlük yaşam üzerindeki etkisi değerlendirilir.
Doktorunuz Hangi Soruları Sorabilir?
- İdrar akımınız zayıf mı?
- İdrara başlamada bekleme oluyor mu?
- İşeme sırasında ıkınıyor musunuz?
- İdrar akımı kesiliyor mu?
- Mesanenizin tam boşalmadığını hissediyor musunuz?
- Gece kaç kez idrara kalkıyorsunuz?
- İdrar yaptıktan sonra damlama oluyor mu?
- Daha önce prostat veya idrar yolu ameliyatı geçirdiniz mi?
- Nörolojik bir hastalığınız var mı?
- Kullandığınız düzenli ilaçlar bulunuyor mu?
Fizik Muayene
Fizik muayenede karın, dış genital organlar, prostat ve nörolojik sistem birlikte değerlendirilir.
Karın Muayenesi
Mesanenin doluluğu ve alt karında hassasiyet araştırılır.
Rektal Muayene
Erkek hastalarda prostat büyüklüğü değerlendirilerek iyi huylu prostat büyümesi ile ayırıcı tanı yapılır.
Nörolojik Muayene
Mesane fonksiyonlarını etkileyebilecek nörolojik hastalıklar açısından değerlendirme yapılabilir.
Laboratuvar Testleri
Laboratuvar incelemeleri enfeksiyon, hematüri ve böbrek fonksiyon bozukluğu gibi eşlik eden durumların araştırılmasını sağlar.
Tam İdrar Tahlili
İdrar yolu enfeksiyonu, kanama ve diğer idrar anormallikleri değerlendirilir.
İdrar Kültürü
Enfeksiyon şüphesi bulunan hastalarda uygulanır.
Kan Testleri
- Kreatinin
- Üre
- eGFR
- Tam kan sayımı
- PSA (uygun erkek hastalarda)
İşeme Sonrası Kalan İdrar Miktarının Ölçülmesi
Ultrasonografi veya mesane tarama cihazı ile işeme sonrasında mesanede kalan idrar miktarı değerlendirilir. Artmış artık idrar miktarı mesane çıkım tıkanıklığını düşündürebilir.
Üroflowmetri (İdrar Akım Testi)
Üroflowmetri, mesane boynu yüksekliğinin değerlendirilmesinde en önemli tanı yöntemlerinden biridir. İdrar akımının hızı ve şekli analiz edilerek mesane çıkımında direnç olup olmadığı konusunda önemli bilgiler elde edilir.
Üroflowmetri ile Değerlendirilen Bulgular
- Maksimum idrar akım hızı (Qmax)
- Ortalama idrar akım hızı
- İşeme süresi
- Akım eğrisi
- İşeme paterni
Üriner Sistem Ultrasonografisi
Ultrasonografi ile prostat hacmi, mesane yapısı, böbrekler ve işeme sonrası kalan idrar miktarı değerlendirilir.
Ultrasonografi ile Değerlendirilen Bulgular
- Prostat büyüklüğü
- Mesanede kalan idrar
- Mesane duvar kalınlığı
- Hidronefroz
- Mesane taşı
Video Ürodinamik İnceleme
Video ürodinamik inceleme, Mesane Boynu Yüksekliği tanısında altın standart yöntemlerden biridir. İşeme sırasında mesane basıncı ile görüntüleme eş zamanlı değerlendirilerek mesane boynunun yeterince açılıp açılmadığı gösterilebilir.
Video Ürodinamik İnceleme ile Değerlendirilen Bulgular
- Mesane basıncı
- Mesane çıkım direnci
- Mesane boynunun açılma derecesi
- İdrar akım özellikleri
- Sfinkter fonksiyonları
Sistoskopi
Mesane boynu, üretra ve mesane içerisinin doğrudan değerlendirilmesini sağlar. Özellikle üretra darlığı ve diğer anatomik nedenlerin dışlanmasında faydalıdır.
Ayırıcı Tanı
Mesane Boynu Yüksekliği ile benzer belirtilere yol açabilecek hastalıkların dikkatli şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Ayırıcı Tanıda Düşünülmesi Gereken Hastalıklar
- İyi huylu prostat büyümesi
- Üretra darlığı
- Disfonksiyonel işeme
- Nörojen mesane
- Mesane kası zayıflığı
- İdrar yapamama (Retansiyon)
- Mesane taşı
Mesane Boynu Yüksekliği ile Benzer Hastalıklar Arasındaki Farklar
Mesane Boynu Yüksekliği, birçok mesane çıkım tıkanıklığı ile benzer belirtiler oluşturabilir. Ancak tedavi planının doğru yapılabilmesi için bu hastalıkların birbirinden ayırt edilmesi gerekir.
Mesane Boynu Yüksekliği ile İyi Huylu Prostat Büyümesi Arasındaki Farklar
Temel Farklılıklar
- Mesane Boynu Yüksekliği: Prostat hacmi normal olabilir.
- İyi Huylu Prostat Büyümesi: Prostat dokusunda büyüme vardır.
- Her iki hastalıkta da zayıf idrar akımı görülebilir.
Mesane Boynu Yüksekliği ile Üretra Darlığı Arasındaki Farklar
Temel Farklılıklar
- Mesane Boynu Yüksekliği: Tıkanıklık mesane çıkışındadır.
- Üretra Darlığı: Darlık idrar kanalının herhangi bir bölümündedir.
- Üretra darlığı sistoskopi ile doğrudan görülebilir.
Mesane Boynu Yüksekliği ile Disfonksiyonel İşeme Arasındaki Farklar
Temel Farklılıklar
- Mesane Boynu Yüksekliği: Sorun mesane boynunun yeterince açılamamasıdır.
- Disfonksiyonel İşeme: Pelvik taban kasları işeme sırasında gevşeyemez.
- Video ürodinamik inceleme ayırıcı tanıda önemli rol oynar.
Mesane Boynu Yüksekliği tanısı yalnızca belirtilere göre konulmamalıdır. Özellikle genç erkeklerde prostat büyümesi olmaksızın görülen işeme bozukluklarında video ürodinamik inceleme, doğru tanı ve uygun tedavi planı açısından en değerli değerlendirme yöntemlerinden biridir.
Mesane Boynu Yüksekliği Tedavisi
Mesane Boynu Yüksekliği tedavisi, hastanın şikâyetlerinin şiddetine, mesane çıkımındaki tıkanıklığın derecesine, işeme fonksiyonlarına ve yaşam kalitesine göre planlanır. Tedavinin temel amacı mesane boynundaki direnci azaltmak, idrar akımını düzeltmek, mesanenin tam boşalmasını sağlamak ve uzun dönemde gelişebilecek mesane ile böbrek hasarını önlemektir.
Hafif belirtileri bulunan hastalarda ilaç tedavisi yeterli olabilirken, belirgin mesane çıkım tıkanıklığı bulunan veya ilaç tedavisinden fayda görmeyen hastalarda cerrahi tedavi gündeme gelebilir.
İlaç Tedavisi
Mesane Boynu Yüksekliği tedavisinde ilk basamak çoğu zaman ilaç tedavisidir. Özellikle hafif ve orta derecede belirtileri bulunan hastalarda başarılı sonuçlar alınabilir.
Alfa Bloker İlaçlar
Alfa bloker ilaçlar mesane boynundaki düz kasları gevşeterek mesane çıkım direncini azaltır ve idrar akımının daha rahat olmasını sağlayabilir.
İlaç Tedavisinin Sağlayabileceği Faydalar
- İdrar akımını artırabilir.
- İşeme güçlüğünü azaltabilir.
- Mesanenin daha iyi boşalmasını sağlayabilir.
- İşeme süresini kısaltabilir.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Yaşam tarzına yönelik düzenlemeler ilaç tedavisini destekleyebilir ve belirtilerin kontrol altına alınmasına katkı sağlayabilir.
Önerilebilecek Yaşam Tarzı Değişiklikleri
- Yeterli miktarda su tüketmek.
- Kabızlığı önlemek.
- Kafein ve alkol tüketimini azaltmak.
- İdrarı uzun süre tutmamak.
- Düzenli fiziksel aktivite yapmak.
Mesane Eğitimi
Bazı hastalarda düzenli işeme alışkanlığı kazandırılması ve mesanenin kontrollü boşaltılması belirtilerin hafiflemesine yardımcı olabilir.
Mesane Boynu İnsizyonu (BNI)
İlaç tedavisinden yeterli fayda görmeyen veya belirgin mesane çıkım tıkanıklığı bulunan hastalarda Mesane Boynu İnsizyonu (Bladder Neck Incision – BNI) en sık uygulanan cerrahi tedavi yöntemidir.
Bu işlemde endoskopik olarak mesane boynuna küçük bir kesi yapılarak çıkım direnci azaltılır ve idrar akımı rahatlatılır.
Mesane Boynu İnsizyonunun Avantajları
- İdrar akımını belirgin şekilde artırabilir.
- Mesanenin daha iyi boşalmasını sağlayabilir.
- İşeme süresini kısaltabilir.
- Endoskopik yöntem olduğu için iyileşme süresi genellikle kısadır.
Temiz Aralıklı Kateterizasyon (TAK)
Mesanede belirgin miktarda artık idrar kalan ve mesane kası fonksiyonları bozulan seçilmiş hastalarda geçici veya uzun dönem temiz aralıklı kateterizasyon uygulanabilir.
Nörojen Mesane Varsa Tedavi
Mesane boynu yüksekliği ile birlikte nörojen mesane bulunduğu belirlenen hastalarda tedavi, altta yatan nörolojik hastalığa göre düzenlenir.
Uygulanabilecek Tedavi Seçenekleri
- İlaç tedavisi
- Temiz aralıklı kateterizasyon
- Pelvik taban rehabilitasyonu
- Botulinum toksini uygulamaları (uygun hastalarda)
Primer Mesane Boynu Obstrüksiyonu bulunan hastalarda alfa bloker tedavisi birçok hastada belirgin düzelme sağlayabilir. Ancak ilaç tedavisinden yeterli fayda görülmeyen ve video ürodinamik inceleme ile mesane çıkım tıkanıklığı doğrulanan hastalarda endoskopik mesane boynu insizyonu uzun dönem başarılı sonuçlar sağlayan etkili bir tedavi yöntemidir.
Mesane Boynu Yüksekliği Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Mesane Boynu Yüksekliği tedavi edilmediğinde mesane çıkımındaki direnç zamanla mesane kasının daha fazla çalışmasına neden olur. Uzun dönemde bu durum hem mesane fonksiyonlarını hem de böbrekleri olumsuz etkileyebilir.
Mesanenin Tam Boşalamaması
İşeme sonrasında mesanede kalan idrar miktarı giderek artabilir.
İdrar Yapamama (Retansiyon)
Mesane çıkımındaki direnç ileri düzeye ulaştığında akut veya kronik idrar retansiyonu gelişebilir.
Tekrarlayan İdrar Yolu Enfeksiyonları
Mesanede kalan artık idrar enfeksiyon gelişme riskini artırabilir.
Mesane Taşı Oluşumu
Mesanenin tam boşalamaması uzun dönemde mesane taşı oluşumuna zemin hazırlayabilir.
Mesane Kasında Kalınlaşma
Mesane uzun süre yüksek basınca karşı çalıştığında mesane duvarında kalınlaşma ve fonksiyon bozukluğu gelişebilir.
Hidronefroz
İleri derecede mesane çıkım tıkanıklığı böbreklerde idrar birikimine neden olabilir.
Kronik Böbrek Hastalığı
Uzun süre tedavi edilmeyen ciddi mesane çıkım tıkanıklıkları böbrek fonksiyonlarında kalıcı bozulmaya yol açabilir.
Mesane Boynu Yüksekliği çoğu zaman yavaş ilerleyen bir hastalıktır. Ancak tedavi edilmeyen olgularda mesane kasında geri dönüşü olmayan fonksiyon kaybı gelişebilir. Özellikle işeme sonrası kalan idrar miktarı artmaya başlamış hastalarda tedavinin geciktirilmemesi önerilir.
Mesane Boynu Yüksekliği Sonrası Takip
Mesane Boynu Yüksekliği tedavisinden sonra düzenli takip yapılması, tedavinin başarısının değerlendirilmesi ve hastalığın tekrarına ait bulguların erken dönemde tespit edilmesi açısından önemlidir. Takip programı uygulanan tedavi yöntemine, hastanın belirtilerine ve mesane fonksiyonlarına göre planlanır.
İlaç tedavisi uygulanan hastalarda belirtilerde düzelme ve idrar akımındaki değişiklikler değerlendirilirken, cerrahi tedavi uygulanan hastalarda mesane çıkımının yeterince rahatlayıp rahatlamadığı kontrol edilir.
Düzenli Üroloji Kontrolleri
Kontroller sırasında hastanın işeme şikâyetleri yeniden değerlendirilir ve tedavinin etkinliği gözden geçirilir.
Üroflowmetri ile Takip
Üroflowmetri, tedavi sonrasında idrar akım hızındaki düzelmeyi değerlendirmek için en sık kullanılan testlerden biridir.
İşeme Sonrası Kalan İdrarın Ölçülmesi
Mesanede kalan idrar miktarı ultrasonografi veya mesane tarama cihazı ile takip edilir. Tedavi sonrası artık idrar miktarının azalması beklenir.
Üriner Sistem Ultrasonografisi
Ultrasonografi ile mesane, prostat ve böbrekler değerlendirilerek olası komplikasyonlar araştırılır.
Böbrek Fonksiyonlarının Takibi
Uzun süreli mesane çıkım tıkanıklığı bulunan hastalarda böbrek fonksiyonlarının düzenli olarak değerlendirilmesi önerilir.
Takipte Kullanılabilecek Testler
- Kreatinin
- Üre
- eGFR
- Tam idrar tahlili
- Üroflowmetri
- Üriner sistem ultrasonografisi
Mesane Boynu Yüksekliğinden Korunma Yöntemleri
Primer Mesane Boynu Obstrüksiyonu çoğu zaman doğuştan gelen veya fonksiyonel özelliklere bağlı geliştiği için tamamen önlenmesi mümkün değildir. Ancak erken tanı ve düzenli takip sayesinde gelişebilecek komplikasyonlar büyük ölçüde önlenebilir.
Korunmaya Yardımcı Olabilecek Öneriler
- İşeme ile ilgili şikâyetleri geciktirmeden değerlendirmek.
- Düzenli üroloji kontrollerini ihmal etmemek.
- İdrar yolu enfeksiyonlarını zamanında tedavi ettirmek.
- Kabızlığı önlemek.
- Yeterli miktarda su tüketmek.
- Doktor önerisi olmadan ilaç kullanmamak.
- Mesanenin uzun süre aşırı dolmasına izin vermemek.
Mesane Boynu Yüksekliği Prognozu
Mesane Boynu Yüksekliğinin prognozu genellikle oldukça iyidir. Erken tanı konulan ve uygun tedavi uygulanan hastalarda idrar akımı belirgin şekilde düzelir, mesane daha etkili boşalır ve yaşam kalitesi önemli ölçüde artar.
İlaç tedavisinden fayda gören hastalarda uzun süre başarılı sonuçlar elde edilebilir. Cerrahi tedavi uygulanan uygun hastalarda ise mesane boynu direnci kalıcı olarak azaltılabilir ve işeme fonksiyonları büyük oranda normale dönebilir.
Mesane Boynu Yüksekliği İçin Ne Zaman Üroloji Uzmanına Başvurulmalıdır?
Mesane Boynu Yüksekliği belirtileri çoğu zaman yavaş ilerlediği için hastalar uzun süre şikâyetlerini önemsemeyebilir. Ancak aşağıdaki durumlarda mutlaka bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır.
Mutlaka Değerlendirilmesi Gereken Durumlar
- Zayıf idrar akımının uzun süredir devam etmesi
- İdrara başlamada belirgin gecikme olması
- Kesik kesik idrar yapma
- Mesanenin tam boşalmadığı hissi
- İşeme sırasında sürekli ıkınma
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- İdrar yapamama gelişmesi
- İdrarda kan görülmesi
- Şikâyetlerin giderek artması
- Mesane Boynu Yüksekliği tedavi edilebilir bir hastalıktır.
- En sık genç erkeklerde görülür.
- İyi huylu prostat büyümesi ile karıştırılabilir.
- Video ürodinamik inceleme tanıda önemli rol oynar.
- Erken tedavi mesane ve böbrek hasarını önleyebilir.
- Düzenli takip tedavi başarısını artırır.
Mesane Boynu Yüksekliği Hakkında Sık Sorulan Sorular
Mesane Boynu Yüksekliği nedir?
Mesane boynunun işeme sırasında yeterince açılamaması sonucu gelişen fonksiyonel mesane çıkım tıkanıklığıdır.
Mesane Boynu Yüksekliği neden olur?
En sık neden doğuştan gelen yapısal özellikler ve mesane boynunun yeterince gevşeyememesidir.
Mesane Boynu Yüksekliği prostat büyümesi midir?
Hayır. Belirtileri benzer olsa da prostat büyümesinden farklı bir hastalıktır ve prostat hacmi normal olabilir.
Mesane Boynu Yüksekliği kimlerde görülür?
En sık genç ve orta yaş erkeklerde görülmekle birlikte kadınlarda da ortaya çıkabilir.
Mesane Boynu Yüksekliği belirtileri nelerdir?
Zayıf idrar akımı, işeme güçlüğü, kesik kesik idrar yapma, işeme sonrası damlama ve mesanenin tam boşalamadığı hissi en sık görülen belirtilerdir.
Mesane Boynu Yüksekliği nasıl teşhis edilir?
Tanıda hasta öyküsü, fizik muayene, üroflowmetri, ultrasonografi ve özellikle video ürodinamik inceleme önemli rol oynar.
Video ürodinamik inceleme neden yapılır?
Mesane boynunun işeme sırasında yeterince açılıp açılmadığını değerlendirmek ve diğer mesane çıkım tıkanıklıklarından ayırmak için yapılır.
Mesane Boynu Yüksekliği ilaçla tedavi edilebilir mi?
Evet. Özellikle hafif ve orta derecede belirtileri bulunan hastalarda alfa bloker ilaçlar etkili olabilir.
Mesane Boynu İnsizyonu nedir?
Mesane boynuna endoskopik olarak küçük bir kesi yapılarak mesane çıkım direncinin azaltıldığı cerrahi tedavi yöntemidir.
Mesane Boynu Kesisi Ameliyatı başarılı mıdır?
Uygun hasta seçimi yapıldığında idrar akımında ve işeme şikâyetlerinde belirgin düzelme sağlayan başarılı bir tedavi yöntemidir.
Her hastada ameliyat gerekir mi?
Hayır. Cerrahi tedavi yalnızca ilaç tedavisinden fayda görmeyen veya belirgin mesane çıkım tıkanıklığı bulunan hastalarda uygulanır.
Mesane Boynu Yüksekliği tekrarlar mı?
Uygun tedavi sonrasında çoğu hastada uzun süreli başarılı sonuçlar elde edilir. Ancak düzenli takip önerilir.
Mesane Boynu Yüksekliği böbreklere zarar verir mi?
Tedavi edilmediğinde uzun süreli mesane çıkım tıkanıklığı böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir.
Mesane Boynu Yüksekliği için hangi doktora gidilmelidir?
Bu hastalığın tanı ve tedavisi üroloji uzmanı tarafından yapılmalıdır.
Sonuç
Mesane Boynu Yüksekliği, özellikle genç ve orta yaş erkeklerde görülen, mesane çıkımında fonksiyonel tıkanıklığa neden olan önemli bir işeme bozukluğudur. Belirtileri iyi huylu prostat büyümesi ile benzerlik gösterebildiğinden doğru tanı için ayrıntılı değerlendirme gerekir. Üroflowmetri ve özellikle video ürodinamik inceleme tanıda önemli yer tutmaktadır.
Erken dönemde başlanan ilaç tedavisi veya uygun hastalarda uygulanan Mesane Boynu İnsizyonu (Mesane Boynu Kesisi Ameliyatı) ile başarılı sonuçlar elde edilebilmektedir. Zayıf idrar akımı, işeme güçlüğü veya mesanenin tam boşalamadığı hissi yaşıyorsanız, kalıcı mesane ve böbrek hasarı gelişmeden önce bir üroloji uzmanına başvurmanız önerilir.



